Ambrosius van Milaan - Zingen met mijn geest en ook met mijn verstand

Uitleg van het evangelie volgens Lucas


Vertaling: Peter Eijkenboom, Fried Pijnenborg en Hans van Reisen

In de tweede helft van de vierde eeuw bezit Milaan keizerlijke allure in het Romeinse rijk en fungeert de stad als een knooppunt tussen oosterse en westerse culturen. Op 7 december 374 wordt de Romeinse gouverneur Ambrosius (339/40-397) er tot bisschop gewijd. Bijna een kwart eeuw leidt hij daar de katholieke geloofsgemeenschap. De jaren van zijn episcopaat zijn voor de kerk van Milaan en voor het christendom in West-Europa van grote betekenis gebleven, vooral vanwege zijn hymnen en bijbelcommentaren.

De expositio evangelii secundum Lucam vormt een spiegel van Ambrosius' leven en van zijn pastorale taken. Het werk wordt in dit boek voor het eerst als geheel in Nederlandse vertaling aangeboden. Het biedt een aangename kennismaking met de literaire, culturele en wijsgerige bagage van een bisschop uit de vierde eeuw. Boven alles geeft dit werk zicht op Ambrosius als voorganger in christelijk geloven. Niet als een heilige, niet als een kerkleraar, maar als iemand die verslag doet van doorleefde lectuur van de Heilige Schrift. De uitleg van het Lucasevangelie vormt in dit geschrift min of meer de rode draad, al schrijft Ambrosius geen bijbelcommentaar in de traditionele zin van het woord: het werk bestaat uit onderdelen in diverse literaire stijlen die door Ambrosius zelf bijeen zijn gelegd. Op de achtergrond van de expositio spelen duidelijk zijn preken mee. Daaruit blijkt Ambrosius' toeleg om bijbelteksten vanuit verschillende invalshoeken verrassend te laten doorwerken. De bisschop van Milaan wil de geloofsgemeenschap opbouwen en uitbouwen tot het levend lichaam van Christus. Daarin toont hij zich een toegewijd leraar, soms in innige samenspraak met zijn Heer en bij momenten zelfs in lyrische jubel. Dan wordt zijn spreken tot een juichend gezang. Zingen met mijn geest en ook met mijn verstand: een goede raad om oude geloofswoorden nieuwe ruimte te geven.

rkkerk.nl, jaargang 4 nummer 8

Recensie

"Ambrosius groeit uit tot één van de grote figuren uit de geschiedenis van de Kerk. Hij, een man uit de Romeinse aristocratie met een gedegen klassieke opleiding, toont zich een wijs man en beslist bestuurder en blijft door alle stormen van de tijd heen steeds vooral een betrouwbaar en gelovig christen.

De stad Milaan is in de jaren van zijn episcopaat één van de centrale plaatsen binnen het Romeinse rijk. Diverse keizers hebben er hun residentie. Als het erop aan komt, gaat hij de confrontatie met keizers en andere machthebbers niet uit de weg. Maar zijn wapen is daarbij steeds zijn innerlijke overtuiging en geloof, en niet het (kerk)politieke spel, hoe goed hij dat ook beheerst.

Indrukwekkend is zijn strijd met de orthodoxe keizer Theodosius. Wanneer deze als strafmaatregel na de moord op een militaire gouverneur duizenden inwoners van Thessalonica laat ombrengen, weet Ambrosius zonder afbreuk te doen aan zijn eerbied voor het keizerlijk gezag de keizer tot openbare boete te brengen.

[...]

Onlangs verscheen een voorbeeld van die schriftuitleg in een toegankelijke en aantrekkelijke Nederlandse vertaling. Het gaat om Ambrosius' uitleg van het Lucasevangelie. Toelichting vooraf kan geen kwaad, want Ambrosius' bijbelexegese verschilt behoorlijk van wat wij daar meestal onder verstaan. Gelukkig heeft 'Zingen met mijn geest en ook met mijn verstand', zoals het boek in vertaling heet, een uitgebreide en degelijke inleiding, die de lezer wegwijs maakt in Ambrosius' wereld en tijd. In de praktijk blijkt diens uitleg van het Lucasevangelie een behoorlijk divers samengesteld werk te zijn, waarbij Ambrosius waarschijnlijk ruim gebruik maakte van zijn preken.

[...]

Juist de praktische en directe aanpak van Ambrosius maakt het werk tot een nog steeds goed leesbaar en boeiend boek. Eén van zijn opvolgers als bisschop van Milaan was kardinaal Martini s.j. (tot 2002), een bijbelgeleerde die aantrekkelijke boeken schreef over een geestelijke lezing van de bijbel, de 'lectio divina'. Een leeswijze die Ambrosius bijna vanzelfsprekend lijkt te gebruiken. Via deze vertaling lijkt hij zo ook vandaag nog bij te kunnen dragen aan de opbouw van de geloofsgemeenschap."

Katholiek Nieuwsblad

Recensie

"De uitgave is zeker een aanwinst (...) Deze uitgave [kan] vandaag een inspiratie zijn voor wie preken moet, terwijl ook de gewone gelovige - mits hij een beetje begrip heeft voor antieke teksten - bij de grote Kerkvader nog veel van zijn gading kan vinden."

Heiliging

Recensie door A.W.

"Het stemt tot vreugde dat via degelijke uitgaven als deze de rijke bronnen van de christelijke traditie toegankelijk worden gemaakt voor het Nederlands taalgebied."

Kerk en theologie

Recensie door Arie C. Kooijman

"De vertalers [hebben] uitstekend werk verricht, en een goed verzorgde vertaling [...] geleverd."

[...]

De vertaling van Expositio evangelii secundum Lucam is vooral een kennismaking met de exegese van Ambrosius. Die allegorische lezing van de Schrift biedt nieuwe vergezichten. Wie durft het aan Christus die aan het kruis hangt met een druiventros (246) te vergelijken? Ambrosius durft het, hij kan het ook."

Credo

Recensie door G.J. Mink

"Ambrosius wil ook zingen met zijn verstand. Als kerkleraar heeft hij veel geschreven. Peter Eijkelenboom, Fried Pijnenborg en Hans van Reisen hebben zijn 'Uitleg over het evangelie van Lucas' uit het Latijn vertaald en daaraan een inleiding en verklarende aantekeningen toegevoegd. We zijn hen er bijzonder dankbaar voor."


Het boek zingen met mijn geest en ook met mijn verstand van Ambrosius van Milaan is op dit moment op voorraad in ons magazijn. De prijs is € 39,90 incl. gratis bezorging thuis of op het werk.


Ambrosius van Milaan boeken - Zingen met mijn geest en ook met mijn verstand
ISBN 9789055736447
PAGINA’S 590
VERSCHENEN 10-12-2005
DRUK 1e druk
UITVOERING Harde kaft
TAAL Nederlands
UITGEVER Uitgeverij Damon VOF
Vandaag voor 23:00 uur besteld, morgen in huis
Meer informatie
39,90
Bestel